Beylerbeyi Sarayı Bodrum ve 2 normal katla beraber 3 katlıdır. Bu sarayda 23 oda 6 salon olmak üzere 29 birim vardır. Saray haremlik ve selamlık olarak iki ana bölümdür. Ana binanın üç kapısı vardır. Bu kapılardan Üsküdar tarafı yüzünde olanı Selamlık bölümü içindir. Beykoz tarafına bakanı yüzdeki de Harem bölümü kapısıdır. Salon tavanları Osmanlı armalı bayraklı Osmanlı askeri gemi resimleri ile süslenmiştir. Sultan Abdülaziz Han Donanmayı ayrı severdi. Sultan Abdülaziz’in denize olan tutkunluğu nedeni ile bu şekilde gemi resimlerine ilaveten bazı odalardaki koltukların hatta asılı aynaların kenarları gemi halatı süslüdür.
Beylerbeyi Sarayı'na Bağlı Ek Yapılar ve Bahçeler
Mermer Köşk: 1829-1832 yılları arasında Sultan II. Mahmud tarafından av köşkü olarak yaptırılan, içinde havuz ve sebili de bulunan Mermer Köşk, dış duvarlarının mermerden yapılmış olmasından dolayı yer almaktadır.
Sarı Köşk: Mermer Köşk'ün yakınında yer alan Sarı Köşk, bir cephesiyle ormanlık alan içerisinde yer aldığı diğer cephesiyle dışarı doğru açılmaktadır. Bodrum üzerine iki kat olarak tasarlanan köşk, tavan kaplamasının iç dekorasyonu ile birlikte dönemin özgün örneklerinden biridir.
Ahır Köşkü (Has Ahır): Mermer Köşk'ün ilerisinde saray bahçesinin son seddi üzerinde yer alan bu köşkte, Osmanlı'nın en akıma bakışını yansıtan özellikleri bulunmaktadır. Giriş katının tavanlarında ve diğer hayvan figürleri resmedilmiştir. Ahır kısmı sağlı-sollu 20 bölümden oluşmaktadır. Avize ve diğer unsurlarda başları ve bakış konu alan kabartmalar göze çarpmaktadır.
Saray Bahçeleri: 19. yüzyılın prestijli yapılarından biri olan Beylerbeyi Sarayı'nın yukarıya doğru uzanan, birleşen merdiven ve rampalarla koridor bahçelerinin kalan toplam alanı 70 dönüm civarındadır. Hasbahçedeki manolya ve kestane ağaçları ile Harem bahçeleriki ıhlamur ve setlerdeki Boğaziçi'nin simgesi erguvanların, Sultan II. Abdülhamid döneminde dikildiği bilinmektedir.
Deniz Köşkleri: Deniz köşkleri biri Mâbeyn, diğeri Harem'de (Valide sultana ait) olmak üzere çift olarak yapılmıştır. Birer bahçe kameriyesinin görünümünde olan köşkler, belgelerde “çadır köşkleri”, “nevresm” (yeni tasarım, yeni model) köşkleri gibi tasarımın özgünlüğüne işaret eden isimlerle verilmektedir. Köşklerin sekizgen örtüsü, çeşitli hayvan figürlerinden oluşan resimlerle bezelidir.
Saray padişahların yanı sıra bugüne kadar birçok ünlü ismi ağırlamıştır. II. Abdülhamid, Balkan Savaşlarından sonra güvenlik nedeniyle Selanik'teki Alatini Köşkü'nden alınıp Beylerbeyi Sarayı'na getirilmiş ve hayatının geri kalan kısmını bu sarayda geçirmiştir. Sarayın ilk önemli yabancı konuğu ise III. Napolyon'un karısı Eugénie de Montijo olmuştur. Sarayın diğer önemli konukları ise Karadağ Kralı I. Nikola, İran Şahı Nasıreddin Şah ile Ayastefanos Antlaşması'nı imzalamak için İstanbul'a gelen Gran Dük Nikolay Pavloviç İgnatyev ve Avusturya-Macaristan İmparatoru Franz Joseph'tir. Cumhuriyet döneminde ise Atatürk'ün davetlisi olarak 1934 yılında İstanbul'a gelen İran Şahı Rıza Pehlevi bu sarayda konuk edilmiştir. 1936 yılında ise Balkan Oyunları Festivali bu sarayda düzenlenmiş ve Mustafa Kemal Atatürk o geceyi Beylerbeyi Sarayı'nda geçirmiştir.
Batı ve Doğu üsluplarının karıştırılması ile inşa edilen Beylerbeyi Sarayı, Harem ve Mabeyn bölümleri ile Türk evi plan özelliğini taşımaktadır.
